BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLK YARDIM

Bayılma (Senkop)

  • Kısa süreli, yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır.
  • Beyne giden kan akışının azalması sonucu oluşur.

Bayılma Nedenleri;

  • Korku, aşırı heyecan
  • Sıcak, yorgunluk
  • Kapalı ortam, kirli hava
  • Aniden ayağa kalkma
  • Kan şekerinin düşmesi
  • Şiddetli enfeksiyonlar
Bayılma (Senkop)
Bayılma (Senkop)

Koma nedir?

  • Yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin ve dışarıdan gelen uyarılara karşı
    tepkinin azalması yada yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç
    kaybıdır.

Koma Nedenleri;

  • Düşme veya şiddetli darbe
  • Özellikle kafa travmaları
  • Zehirlenmeler
  • Aşırı alkol, uyuşturucu kullanımı
  • Şeker hastalığı
  • Karaciğer hastalıkları
  • Havale gibi ateşli hastalıklar
Koma pozisyonu

Bilinç Bozukluğu Durumunda İlk Yardım

  • Kişi başının döneceğini hissederse;
  • Sırt üstü yatırılır, ayakları 30 cm. kaldırılır,
  • Sıkan giysiler gevşetilir,
  • Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır.
  • Eğer kişi bayıldıysa;
  • Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır,
  • Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır,
  • Sıkan giysiler gevşetilir,
  • Kusma varsa yan pozisyonda tutulur,
  • Solunum kontrol edilir,
  • Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır
  • Bilinç kapalı ise:
  • Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC),
  • Hasta/yaralıya koma pozisyonu verilir ,
  • Yardım çağrılır (112),
  • Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir,
  • Yardım gelinceye kadar yanında beklenir.
şok pozisyonu

Havale Nedir Ve Nedenleri Nelerdir?

  • Sinir sisteminin merkezindeki bir tahriş yüzünden beyinde meydana
    gelen elektriksel boşalmalar sonucu oluşur. Vücudun adale yapısında
    kontrol edilemeyen kasılmalar olur.
    Nedenleri;
  • Kafa travmasına bağlı beyin yaralanmaları
  • Beyin enfeksiyonları
  • Yüksek ateş
  • Bazı hastalıklar

Ateşli Havale

  • Herhangi bir ateşli hastalık sonucu vücut sıcaklığının 38°C ‘ nin üstüne
    çıkmasıyla oluşur.
  • Genellikle 6 ay-6 yaş arasındaki çocuklarda rastlanır.

Ateşli Havalede İlk Yardım

  • Öncelikle hasta ıslak havlu ya da çarşafa sarılır,
  • Ateş bu yöntemle düşmüyorsa oda sıcaklığında bir küvete sokulur,
  • Tıbbi yardım istenir (112).

Sara Krizi (Epilepsi)

  • Kronik bir hastalıktır.
  • Doğum sırasında yada daha sonra herhangi bir nedenle beyin
    zedelenmesi oluşan kişilerde gelişir.
  • Her zaman tipik sara krizi karakterinde olmasa da bazı belirtilerle
    tanınır.
  • Sara krizini davet eden bazı durumlar olabilir.
  • Örneğin uzun süreli açlık, uykusuzluk, aşırı yorgunluk, kullanılan
    ilaçların doktor izni dışında kesilmesi ya da değiştirilmesi, hormonal
    değişiklikler sara krizinin ortaya çıkmasına neden olabilir.
  • Bazı durumlarda sara krizi, madde bağımlılarının geçirdiği madde
    yoksunluk krizi ile karıştırılabilir.

Sara Krizinin Belirtileri

  • Hastada sonradan oluşan ve ön haberci denilen normalde olmayan
    kokuları alma, adale kasılmaları gibi ön belirtiler oluşur,
  • Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek
    yığılır,
  • Yoğun ve genel adale kasılmaları görülebilir, 10-20 saniye kadar
    nefesi kesilebilir,
  • Dokularda ve yüzde morarma gözlenir,
  • Ardından kısa ve genel adale kasılması, sesli nefes alma, aşırı tükürük
    salgılanması, altına kaçırma görülebilir,
  • Hasta dilini ısırabilir, başını yere çarpıp yaralayabilir, aşırı kontrolsüz
    hareketler gözlenir,
  • Son aşamada hasta uyanır, şaşkındır, nerede olduğundan habersiz,
    uykulu hali vardır.

Sara Krizinde İlk Yardım

  • Olayla ilgili güvenlik önlemleri alınır (örneğin kişi yol ortasında kriz
    geçiriyorsa olay yerindeki trafik akışı kesilmelidir).
  • Kriz, kendi sürecini tamamlamaya bırakılır,
  • Hasta bağlanmaya çalışılmaz,
  • Kilitlenmiş çene açılmaya çalışılmaz,
  • Genel olarak yabancı herhangi bir madde kullanılmaz, koklatılmaz yada
    ağızdan herhangi bir yiyecek içecek verilmez,
  • Kendisini yaralamamasına dikkat edilir,
  • Başını çarpmasını engellemek için başın altına yumuşak bir malzeme
    konur,
  • Yaralanmaya neden olabilecek gereçler etraftan kaldırılır,
  • Sıkan giysiler gevşetilir,
  • Kusmaya karşı tedbirli olunur,
  • Düşme sonucu yaralanma varsa gerekli işlemler yapılır,
  • Tıbbi yardım istenir (112)