BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLK YARDIM
Bayılma (Senkop)
- Kısa süreli, yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır.
- Beyne giden kan akışının azalması sonucu oluşur.
Bayılma Nedenleri;
- Korku, aşırı heyecan
- Sıcak, yorgunluk
- Kapalı ortam, kirli hava
- Aniden ayağa kalkma
- Kan şekerinin düşmesi
- Şiddetli enfeksiyonlar


Koma nedir?
- Yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin ve dışarıdan gelen uyarılara karşı
tepkinin azalması yada yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç
kaybıdır.
Koma Nedenleri;
- Düşme veya şiddetli darbe
- Özellikle kafa travmaları
- Zehirlenmeler
- Aşırı alkol, uyuşturucu kullanımı
- Şeker hastalığı
- Karaciğer hastalıkları
- Havale gibi ateşli hastalıklar

Bilinç Bozukluğu Durumunda İlk Yardım
- Kişi başının döneceğini hissederse;
- Sırt üstü yatırılır, ayakları 30 cm. kaldırılır,
- Sıkan giysiler gevşetilir,
- Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır.
- Eğer kişi bayıldıysa;
- Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır,
- Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır,
- Sıkan giysiler gevşetilir,
- Kusma varsa yan pozisyonda tutulur,
- Solunum kontrol edilir,
- Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır
- Bilinç kapalı ise:
- Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC),
- Hasta/yaralıya koma pozisyonu verilir ,
- Yardım çağrılır (112),
- Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir,
- Yardım gelinceye kadar yanında beklenir.

Havale Nedir Ve Nedenleri Nelerdir?
- Sinir sisteminin merkezindeki bir tahriş yüzünden beyinde meydana
gelen elektriksel boşalmalar sonucu oluşur. Vücudun adale yapısında
kontrol edilemeyen kasılmalar olur.
Nedenleri; - Kafa travmasına bağlı beyin yaralanmaları
- Beyin enfeksiyonları
- Yüksek ateş
- Bazı hastalıklar
Ateşli Havale
- Herhangi bir ateşli hastalık sonucu vücut sıcaklığının 38°C ‘ nin üstüne
çıkmasıyla oluşur. - Genellikle 6 ay-6 yaş arasındaki çocuklarda rastlanır.
Ateşli Havalede İlk Yardım
- Öncelikle hasta ıslak havlu ya da çarşafa sarılır,
- Ateş bu yöntemle düşmüyorsa oda sıcaklığında bir küvete sokulur,
- Tıbbi yardım istenir (112).

Sara Krizi (Epilepsi)
- Kronik bir hastalıktır.
- Doğum sırasında yada daha sonra herhangi bir nedenle beyin
zedelenmesi oluşan kişilerde gelişir. - Her zaman tipik sara krizi karakterinde olmasa da bazı belirtilerle
tanınır. - Sara krizini davet eden bazı durumlar olabilir.
- Örneğin uzun süreli açlık, uykusuzluk, aşırı yorgunluk, kullanılan
ilaçların doktor izni dışında kesilmesi ya da değiştirilmesi, hormonal
değişiklikler sara krizinin ortaya çıkmasına neden olabilir. - Bazı durumlarda sara krizi, madde bağımlılarının geçirdiği madde
yoksunluk krizi ile karıştırılabilir.
Sara Krizinin Belirtileri
- Hastada sonradan oluşan ve ön haberci denilen normalde olmayan
kokuları alma, adale kasılmaları gibi ön belirtiler oluşur, - Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek
yığılır, - Yoğun ve genel adale kasılmaları görülebilir, 10-20 saniye kadar
nefesi kesilebilir, - Dokularda ve yüzde morarma gözlenir,
- Ardından kısa ve genel adale kasılması, sesli nefes alma, aşırı tükürük
salgılanması, altına kaçırma görülebilir, - Hasta dilini ısırabilir, başını yere çarpıp yaralayabilir, aşırı kontrolsüz
hareketler gözlenir, - Son aşamada hasta uyanır, şaşkındır, nerede olduğundan habersiz,
uykulu hali vardır.
Sara Krizinde İlk Yardım
- Olayla ilgili güvenlik önlemleri alınır (örneğin kişi yol ortasında kriz
geçiriyorsa olay yerindeki trafik akışı kesilmelidir). - Kriz, kendi sürecini tamamlamaya bırakılır,
- Hasta bağlanmaya çalışılmaz,
- Kilitlenmiş çene açılmaya çalışılmaz,
- Genel olarak yabancı herhangi bir madde kullanılmaz, koklatılmaz yada
ağızdan herhangi bir yiyecek içecek verilmez, - Kendisini yaralamamasına dikkat edilir,
- Başını çarpmasını engellemek için başın altına yumuşak bir malzeme
konur, - Yaralanmaya neden olabilecek gereçler etraftan kaldırılır,
- Sıkan giysiler gevşetilir,
- Kusmaya karşı tedbirli olunur,
- Düşme sonucu yaralanma varsa gerekli işlemler yapılır,
- Tıbbi yardım istenir (112)






