temel ilk yardım bilgileri
İlk Yardım Nedir ve Neden Önemlidir?
Profesyonel yardım gelene kadar hastanın durumunu sabit tutmak amacıyla tıbbi araç gereç aranmaksızın eldeki olanaklar ile yapılan ilaçsız uygulamalardır ilk yardım. Birinin hayatı ile senin müdahalen arasındaki kısa ama kritik bir andır il yardım. Sadece sağlık personellerinin değil bütün vatandaşların, bütün insanların öğrenmesi ve uygulaması gereken bir beceridir.
Acil Yardım Nedir?
Acil tedavi ünitelerinde ya da olay yerinde, hasta/yaralıya doktor ve sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi müdahalelerdir.
İlk Yardım ve Acil Tedavi Arasındaki Fark Nedir?
- Acil tedavi ; işin uzmanları tarafından yapılan her türlü ileri teknik ve ilaç kullanılarak yapılır.
- İlkyardım ; bu konuda eğitim almış herkesin, olayın olduğu yerde bulabildiği malzemeleri kullanarak yaptığı hayat kurtarıcı müdahaledir.
İlk Yardımcı Kimdir?
- İlkyardımcı, ilkyardım eğitimi almış ve bu eğitimin sonunda İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylanmış bir “İlkyardımcı Sertifikası” almış kişidir. İlkyardımcılar, kaza, ani rahatsızlık ya da hayati tehlike oluşturan durumlarda, sağlık ekipleri gelene kadar, hayat kurtarmaya veya durumu stabilize etmeye yönelik müdahalelerde bulunabilirler.
İlk Yardımcının Sorumlulukları
- Hayatı korumak ve sürdürmek: Kazazedeyi hayatta tutmak ve daha kötü bir duruma düşmesini engellemek.
- Durumun kötüleşmesini önlemek: Kanama, şok, kırık gibi durumların ilerlemesini engelleyici müdahaleler yapmak.
- İyileşmeyi kolaylaştırmak: Sağlık ekipleri gelene kadar müdahalenin daha etkili olabilmesi için uygun pozisyon verme, temiz bir ortam sağlama gibi adımları atmak.
İlk Yardımcının Özellikleri
- İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olmalı
- Sakin ve soğukkanlı olmalı
- Bilgili ve eğitimli olmalı
- Çevreyi hızlı analiz edebilmeli
- Hızlı ve etkin hareket etmeli
- Empatik ve iletişimi güçlü olmalı
- Fiziksel dayanıklılığa sahip olmalı
- Kendi güvenliğini önemsemeli
- Ekip çalışmasına yatkın olmalı
- Hızlı ve pratik çözümler üretebilmeli
- Yasal ve etik sınırlara duyarlı olmalı
- Detaylara dikkat etmeli
- Stresle baş edebilme yeteneği olmalı
112 Arandığında Nelere Dikkat Edilmeli
- Sakin olunup net bir şekilde konuşulmalı,
- Olayın yeri ve adresi doğru bildirilmeli,
- Olayın türü ve durumu bildirilmeli,
- Sorulan sorulara doğru ve net cevaplar verilmeli,
- Gereksiz ayrıntılardan kaçınılmalı,
- Tavsiyeler dinlenmeli ve uygulanmalı,
- Telefonu ilk siz kapatmayın,
- Kendi güvenliğinizi, olay yeri ve hasta güvenliğini sağlayın.
112 Arandığında Hangi Bilgiler Verilmeli?
- Olayın açık adresi ve yeri (mahalle, cadde, sokak adı, bina numarası, vb.)
- Olayın ne olduğu (kaza, yangın, kalp krizi, vb.)
- Yaralı ya da hasta sayısı ve durumları
- Tehlike olup olmadığı (yangın, gaz sızıntısı, trafik yoğunluğu gibi)
- Nasıl bir müdahalede bulunduğunuz
- Sizin adınız ve telefon numaranız
İlk Yardımcının Müdahale İle İlgili Yapması Gerekenler
- Güvenliği Sağlayın
- Olay yerinde hem kendi güvenliğinizi hem de çevrenin güvenliğini kontrol edin.
- Elektrik kaçağı, gaz sızıntısı, trafik gibi tehlikelere karşı önlem alın.
2. Durumu Hızla Değerlendirin
- Yaralı veya hastanın bilincini, solunumunu, nabzını ve genel durumunu kontrol edin. Olayın ne olduğunu hızlıca anlayarak sağlık ekiplerine doğru bilgi verin.
3. 112 Acil Çağrı Merkezini Arayın
- Adres ve durum bilgisini doğru bir şekilde iletin.
- Sorulara net cevaplar verin ve telefonu çağrı merkezi kapatmadan kapatmayın
4. Hayati Müdahaleler Yapın
- Kanama varsa kontrol altına alın.
- Bilinci kapalıysa solunum yolunu açık tutun ve gerekirse temel yaşam desteği (CPR) uygulayın.
- Kırık veya çıkık varsa sabitleyin, hastayı hareket ettirmemeye çalışın.
5. Yaralıyı Rahatlatın
- Kazazedeye güven verici bir şekilde konuşun, paniğe kapılmasını engelleyin.
- Gereksiz müdahalelerden kaçının.
- Hasta / yaralının yarasını görmesine izin vermemek
- Hasta / yaralıyı hareket ettirmeden ( çok zorunlu kalınırsa en az zarar görecek şekilde hareket ettirilebilir ) müdahale yapmak (Ancak, ağır hasta / yaralı bir kişi hayati tehlikede olmadığı sürece asla yerinden kıpırdatılmamalıdır.)
6. Profesyonel Yardım Gelene Kadar Bekleyin
- Sağlık ekiplerine olayla ilgili detaylı bilgi verin.
- Hastayı yalnız bırakmayın ve gözlemlemeye devam edin.
İlk Yardımın ABC’si
- A. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi
- B. Solunumun değerlendirilmesi (Bak-Dinle- Hisset)
- C. Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınarak yapılır)
ResQ Clinic 