TEMEL YAŞAM DESTEĞİ
Hayat kurtarmak için havayolunu açmak ve sonrasında kalbi durmuş
kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı
ile de kalpten kan pompalanmasını sağlayarak dokulara yeterli düzeyde
kan gitmesini sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelerdir.
Hava yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu nasıl verilir?
- Bilinci kapalı bütün hasta/yaralılarda solunum yolu kontrol edilmelidir.
Çünkü dil geriye kayabilir yada herhangi bir yabancı ( kum ,toprak ,
diş protezi vb.) madde solunum yolunu tıkayabilir. - Ağız içi kontrol edilerek yabancı cisim varsa temizlendikten sonra
hastaya baş-çene pozisyonu verilir.
Baş – Çene Pozisyonu İçin;
– Bir el alına yerleştirilir,
– Diğer elin iki parmağı çenenin altına yerleştirilir,
– Baş geriye doğru itilir.
– Böylece arkaya yaslanan dil kökü oynatılarak hava yolu açıklığı temin
edilir.
Solunumun Değerlendirilmesi
- Bak: Gözlerimizle göğüs kafesinin solunum ile birlikte inip kalkmasını
- Dinle: Kulağımızla ağızdan yada burundan çıkan havanın sesi.
- Hisset: Yanağımız ağız yada burundan çıkan havanın sıcaklığı ve
akımını hissederek değerlendirilir.
- Hasta / yaralının hava yolu açıldıktan sonra, solunum bak-dinle-hisset
yöntemi - Hemen yapay solunuma başlanır. Yapay solunuma başlamadan önce
solunumun olmadığından kesinlikle emin olunmalıdır - Solunum yoksa tıbbi yardım istenir (112)
Dış Kalp Masajı
- Yapay solunum sırasında yetişkinlerde şah damarından , bebeklerde
koldan 5 saniye süre ile nabız kontrolü yapılır, nabız yoksa dış kalp
masajına başlanır. - Hasta / yaralı mümkünse düz bir zemine yatırılır.
- Kalp basısı uygulamak için göğüs kemiğini ortalayarak (göğüs
kemiğinin üst ve alt ucunun ortası) göğüsün merkezi tespit edilir. - Bir elin topuğu göğsün merkezine yerleştirilir.
- Diğer el bu elin üzerine yerleştirilir.
- Her iki elin parmakları birbirine geçirilir.
- Parmak uçlarının hastaya temas etmemesine dikkat edilir.
- Parmak uçları kaburgalara değerse güç dağılır ve kaburgaların
kırılmasına sebep olacak ciddi durumlara neden olabilir. - Eller sabit tutulmalıdır.
- Dirsekler ve omuz düz ve hasta/yaralının vücuduna dik olacak şekilde
tutulmalıdır.
- Vücut ağırlığı ile kaburga kemikleri 4-5 cm içe çökecek şekilde, ritmik
olarak, sıkıştırma-gevşetme şeklinde bası uygulanır. - Ritim dakikada 100 bası olacak şekilde uygulanmalıdır.
- Tüm dış kalp masajı boyunca bel kasları kullanılır.
- 1-8 yaşına kadar çocuklarda; tek elle, 2.5-5 cm çökecek şekilde yapılmalıdır
- 1 yaşın altındaki bebeklerde; her iki meme başından geçen hattın hemen altına iki parmak konur, parmaklar yan yana ve yere dik olacak, göğüs kemiği 1-1,5 cm içe çökecek şekilde, bası sıklığı dakikada 100 bası olacak şekilde 30/2 oranında yapılır.
- Hasta / Yaralıya 30 kalp masajından sonra 2 solunum yaptırılır.(30:2)
- Temel yaşam desteğine hasta / yaralının yaşamsal refleksleri veya tıbbi
yardım gelene kadar yada ilkyardımcı yorulana kadar kesintisiz devam
edilir. - 1 Siklus = 30 dış kalp masajı ve 2 yapay solunumun 5 kez tekrarıdır
- Her siklusta hasta / yaralının solunumu ve şah damarından nabzı 5 saniye
süre ile kontrol edilmelidir.
Bebeklerde (0-1 yaş) Temel Yaşam Desteği
- Yapay solunuma başlanırken ilkyardımcı ağzı bebeğin ağzı ve burun
kökünü de içine alacak şekilde yerleştirilmelidir, - Yapay solunuma bebeğin göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri
1 saniyenin üzerinde 5 kurtarıcı soluk verilerek başlanır, - Her üflemede sadece bir ağız dolusu hava verilir.
- Üflemenin ayarı bebeğin göğsünün kalkış hareketlerine göre olmalıdır,
çocuğun akciğerlerinin alacağından daha fazla hava üflenmemelidir, - Bebeklerde dış kalp masajı 2 parmakla yapılır.
- Kalp basısı uygulamak için bebeğin (iki meme başının altındaki
hattın ortası göğüs merkezini oluşturur) göğüs merkezi tespit edilir. - Bir elin orta ve yüzük parmağı bebeğin göğüs merkezine yerleştirilir.
- Kalp masajı göğüs kemiği 1-1.5 cm içeri çökecek şekilde yapılır.
ResQ Clinic 