Yaralanmalarda İlk Yardım Rehberi

Yara Çeşitleri

•Kesik
•Ezik
•Delici Yaralar
•Parçalı Yaralar
•Enfekte Yaralar

Kesik

Ezik

Taş , yumruk yada sopa gibi etkenlerin şiddetli olarak çarpması ile
oluşan yaralardır.
Yara kenarları eziktir.
Çok fazla kanama olmaz , ancak doku zedelenmesi ve hassasiyet
vardır.

Delici Yaralar

Parçalı Yaralar

Enfekte Yaralar

Mikrop kapma ihtimali olan yaralardır. Enfeksiyon riski
yüksek yaralar şunlardır:
Gecikmiş yaralar (6 saatten fazla),
Dikişleri ayrılmış yaralar,
Kenarları muntazam olmayan yaralar,
Çok kirli ve derin yaralar,
Ateşli silah yaraları,
Isırma ve sokma ile oluşan yaralar.

Yaralanmalarda ilk Yardım

Yaşam bulguları değerlendirilir (ABC),
Yara yeri, oluş şekli, süresi, yabancı cisim varlığı, kanama vb.
değerlendirilir.
Kanama durdurulur,
Üzeri kapatılır,
Sağlık kuruluşuna gitmesi sağlanır,
Tetanos konusunda uyarıda bulunulur,
Yaradaki yabancı cisimlere dokunulmamalıdır.
Yaraya saplanan yabancı cisimler çıkarılmaz
Yarada kanama varsa durdurulur ,
Yara içi kurcalanmamalıdır ,
Yara temiz bir bezle örtülür (nemli bir bez),
Yara üzerine bandaj uygulanır,
Tıbbi yardım istenir (112).

Yoğun ağrı
Solunum zorluğu
Morarma
Kan tükürme
Açık Pnömotoraks (Yarada Nefes Alıyor Görüntüsü)
Hasta / yaralının bilinç kontrolü yapılır,
Hasta / yaralının yaşam bulguları değerlendirilir (ABC),
Yara üzerine plastik poşet, naylon vb. sarılmış bir bezle 3 tarafı kapatılır.
Nefes alma sırasında yaraya hava girmesini engellemek, nefes verme sırasında havanın dışarı çıkmasını sağlamak için yara üzerine konan bezin bir ucu açık bırakılır,
Hasta / yaralı bilinci açık ise yarı oturur pozisyonda oturtulur.
Ağızdan hiçbir şey verilmez,
Yaşam bulguları sık sık kontrol edilir,
Açık pnömotoraksta şok ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle şok önlemleri
alınmalıdır,
Tıbbi yardım istenir (112).

Karın bölgesindeki organlar zarar görebilir,
İç ve dış kanama ve buna bağlı şok oluşabilir,
Karın tahta gibi sert ve çok ağrılı ise durum ciddidir,
Bağırsaklar dışarı çıkabilir.
Hasta / yaralının bilinç kontrolü yapılır,
Hasta / yaralının yaşam bulguları kontrol edilir,
Dışarı çıkan organlar içeri sokulmaya çalışılmaz, üzerine geniş ve nemli
temiz bir bez örtülür,
Bilinç yerinde ise sırt üstü pozisyonda bacaklar bükülmüş olarak yatırılır,
ısı kaybını önlemek için üzeri örtülür,
Ağızdan yiyecek yada içecek bir şey verilmez,
Yaşam bulguları sık sık izlenir,
Tıbbi yardım istenir (112).

Darbenin şiddetine bağlı olarak kafatası boşluğunda yer alan merkezi
sinir sistemi etkilenebilir.
Bel kemiğindeki yaralanmalarda omurgada ani sıkışma yada ayrılma
meydana gelebilir.
Bunun sonucunda sinir sistemi etkilenerek bazı olumsuz sonuçlar
oluşabilir.
Trafik kazalarında ölümlerin % 80’i kafatası ve omurga
yaralanmalarından olmaktadır.

Saçlı Deride Yaralanma: Saç derisi kafatası yüzeyi üzerinde
kolaylıkla yer değiştirebilir ve herhangi bir darbe sonucu kolayca
ayrılabilir. Bu durumda çok fazla miktarda kanama olur, bu nedenle
öncelikle kanamanın durdurulması gereklidir.
Kafatası Kırıkları: Kafatası kırıklarında beyin zedelenmesi, kemiğin
kırılmasından daha önemlidir. Bu nedenle beyin hasarı bulguları
değerlendirilmelidir.
Yüz Yaralanmaları: Ağız ve burun yaralanmalarında solunum ciddi
şekilde etkilenebilir ve duyu organları zarar görebilir. Bir yüz
yaralanması sonucunda burun, çene kemiği kemiklerinde yaralanma
görülebilir.
Omurga (bel kemiği) yaralanmaları: En çok zarar gören bölge bel
ve boyun bölgesidir ve çok ağrılıdır. Kazalarda en çok boyun
etkilenir.

Bilinç kontrolü yapılır,
Yaşam bulguları değerlendirilir,
Hemen tıbbi yardım istenir (112),
Bilinci açıksa hareket etmemesi sağlanır,
Her hangi bir tehlike söz konusu ise düz pozisyonda sürüklenir,
Baş-boyun-gövde ekseni bozulmamalıdır,
Yardım geldiğinde sedyeye baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan
alınmalıdır,
Taşınma ve sevk sırasında sarsıntıya maruz kalmaması gerekir,
Tüm yapılanlar ve hasta/yaralı hakkındaki bilgiler kaydedilmeli ve gelen
ekibe bildirilmelidir,
Asla yalnız bırakılmamalıdır